Decentrale overheden en Industrie: Samen Lobbyen richting Europa?

Bijna 300 lokale en regionale overheden hebben een vertegenwoordiging in Brussel. Het betreft hier regio’s, Provincies, Bundesländer, steden, maar ook Waterschappen. Allemaal zijn ze vertegenwoordigd.  Maar waarom? Het idee dat de je als decentrale overheid een belang hebt  in Brussel is niet nieuw. Van oudsher gaat het om financiële belangen, het monitoren en beïnvloeden van wetgeving en profilering.  Sinds kort zien we in Brussel steeds meer dat regio’s samenwerken met de industrieën om meerwaarde te genereren.

Klassieke belangen 

Het meest duidelijke belang van een regio in Brussel zijn de fondsen die Europa beschikbaar stelt aan regio’s. Door mee te praten als de fondsen en de bijbehorende regelingen vastgesteld worden kan een gemeente of Provincie ervoor zorgen ze meer geld krijgen. Ook zijn er financiële middelen door het jaar heen, in de vorm van call’s for proposals. De tweede meest gangbare reden om als decentrale overheid in Brussel een vertegenwoordiging te hebben is Europese wetgeving die van belang is voor decentrale overheden. Enkele voorbeelden; Het Noorden van het land volgt heel nauwlettend of er wetgeving op het gebied van nucleaire opslag in de aarde komt, en de Randstad die kijkt met argusogen naar alles wat te maken heeft met Luchtkwaliteit. Van meer generieke aard is de wetgeving op het gebied van staatssteun en aanbesteding, waar alle lokale overheden mee te krijgen krijgen.

Industrie en Stad/Povincie/Regio 

Minder belicht is echter de samenwerking die decentrale overheden kunnen aangaan met de industriën uit hun regio’s. Immers, de industrie die zich bevinden op hun gebied leveren groei en banen op, en zijn dus van groot belang voor de desbetreffende regio.  Ik heb zelf een aantal keer de situatie meegemaakt dat een bedrijf een verzoek doet om mee te denken over een lobby richting de Europese instellingen. Zo vroeg de agrarische sector om hulp bij de hervormingen van het Europees landbouwbeleid en een ander bedrijf vroeg om advies inzake milieuwetgeving. Door in te gaan op verzoeken uit het veld wordt het portfolio van de regionale lobbyist breder en genereert hij waarde voor de stakeholders die hij vertegenwoordigd bij de EU. De samenwerking versterkt ook beide partners in hun lobby omdat decentrale overheden vaak toegang hebben tot delen van het proces waar private firma’s voor zijn uitgesloten. Aan de andere kant hebben industrieën vaak de middelen en de flexibiliteit om acties uit te voeren die taboe zijn voor decentrale overheden. (denk aan een pittig persbericht of ludieke actie). 

Unholy Alliance?

Uiteraard zijn er grenzen aan het samen optrekken van lokale overheden en industrieën  De keuze om samen op te trekken moet altijd een bestuurlijke zijn, en bovendien moet het passen in het collegeprogramma. Persoonlijk vond ik de samenwerking tussen Poolse regio's en de Tabaksindustrie een beetje kantje boord.  Er zullen altijd legitieme vragen zijn waarom een decentrale overheid zich inzet voor een bedrijf. Deze vraag wordt echter nooit gesteld als een groot bedrijf failliet dreigt te gaan.

Lobbying: A constitutional but fragile right

Lobbying, whether in the EU or any powercenter is always at the center of ethical debates. Sometimes, it is equated with corruption and anti-democratic practices. Nothing can be further from the truth. Lobbying is in fact an in-alienable constitutional right, safeguarded both in national constitutions (Dutch constitution, article 5, Right to petition) as well as in the European Lissabon Treaty (article 11, Treaty on the European Union).

Cash for Laws Scandal: Whats lobbying got to do with it?

In march 2011, a small number of MEP's accepted cash from journalist pretending to be lobbyist in return for putting forth amendments. The scandal, now known as the Cash for Law Scandal involved four MEP's, of which one is now being prosecuted. In the aftermath of the scandal, new stricter laws for acces to the EU were being drafted for lobbyist. I personally find this ludicrous; how can you pin the blame for a scandal where MEP's and journalists were involved on lobbyists? Lobbying involves monitoring the policy proces in all its fases, and providing both rational and political arguments in order to influence the outcome. Corruption is the abuse of entrusted power for private gain. The two practices are a world apart. The misconception arises because lobbyists also operate behind closed doors, and will never lay public claims on policy outcomes. This "operating from the background" sometimes raises concern about the power of lobbyists to influence outcomes, but not be held accountable for them.

Let the people lobby

In a proposal by Dutch MP Lea Bouwmeester, Ministers would be obliged to rapport with which lobbyist they talked before proposing a law. There are three problems with the proposal. Firstly, its feasability.Will the Minister have to rapport to whome he spoke personally or does the obligation extend to the civil servants from his ministry. What if lobbyist talk to civil servants from other ministeries and they talk to the civil servants from the responsible ministry? Does the proposal only aim at private sector lobbyist or also lobbyist from local authorities? Besides, why hold the Minister to such high standards when most of the lobbying is being done in Parliament? Will Ms Bouwmeester also rapport with whome she speaks in Parliament? The second problem with the proposal is that in a democracy, parliament scrutinizes the government. Regardless if the Minister talked to lobbyist, any decision made is ultimately his responsibility. Blaming lobbyists for policy outcomes is downright childish and irresponsible. The third and most important reason is that while I am all for transperancy and honesty, we should be cautious about any attempt to restrict the constitutional, but fragile right to petition government. Because in the end, people, ngo's and businesses should be able to influence the laws that shape their everyday reality.